eMarrakech

Geschiedenis

Rond het jaar 1070 staken nomaden van de Almoraviedenstam, onder leiding van Aboe Bekr, het Atlas-gebergte over om zich permanent te vestigen op de vlakte van Haouz. Aboe gaf op een gegeven moment de macht over aan zijn neef Yoessef-Ben-Tachfine. Van het oorspronkelijke tentenkamp onder Aboe bleef niet veel over on der het nieuwe regime. Yoessef maakte er een welvarende stad van. Paleizen, moskeeën en kasba's verrezen uit de grond. Een omvangrijke palmentijn werd ten oosten van de stad aangelegd en voorzien van een bevloeingssysteem. Marrakech was geboren en groeide uit tot een rijke stad. Tevens werd de stad het centrum van het gigantische rijk dat ontstaan was. Een andere stam de ortodoxe Almohaden onder de bezielende leiding van Abd-el-Moemene hadden zich ten tijde van het bewind van Yoessef teruggetrokken in Tin Mal. Met afkeurende blikken aanschouwden zij het goddeloze gedoe in en rond Marrakech. Zij besloten hier iets aan te doen en maakten plannen om het regime van Yoessef omver te werpen. In het jaar 1146 viel Abd-el-Moerene Marrakech aan. De stad gaf zich echter niet zomaar over, er volgde een belegering die maanden zou duren. Uiteindelijk viel de stad. De machthebbers werden gedood of verjaagd en vele religieuze gebouwen werden met de grond gelijk gemaakt. Ongelovigen werden gemarteld en vermoord. Het heiligdom Mekka werd door de nieuwe leiders in ere hersteld en op de plek van het oude koninklijke paleis werd een grote moskee, de Koutoubia gebouwd, die het symbool van Marrakech werd.  Ten tijde van regeringen van Yakoeb-el-Mansoer en Aboe-Yakoeb-Yoessef , twee opvolgers van de sultan, werd de stad verfraaid en het culturele leven naar grote hoogte gevoerd. In het zuiden van Marrakech ontstonden de tuinen van Agdal. Ook bouwde men de grote koninklijke kasba  en een zeer fraaie moskee. De rijke koningsstad werd een belangrijk centrum van de Arabische-Andalusische cultuur. Vele geleerden en letterkundigen bezochten het hof met grote regelmaat. Na de regeerperiode van de derde kalief begonnen de broedermoorden in het Almohaden-koninkrijk. De stammen van de Merinieden nomaden wonnen terrein en Marrakech werd in het jaar 1269 ingenomen. Helaas  raakte de stad na korte tijd in verval, maar na drie eeuwen brak er dankzij de Saadieden een gouden tijd aan. In 1524 werd Marrakech de hoofdstad van de Saadieden en enige tijd later de hoofdstad van Marokko. Dankzij de onmetelijke rijdom van de sultans volgde een periode van groot herstel. Vele nieuwe gebouwen  werden aan de stad toegevoegd . Hoogtepunt was het zeer luxe Badi paleis, gebouwd door sultan Ahmed-el-Mansoer. Ook stichtte deze sultan de mellah, de joodse wijk naast het paleis. Weer nieuwe machthebbers dienden zich aan, de Alawieten. Na de verovering van de stad plunderden zij het Badi paleis om degebouwen in hun koningstad Meknès. Marrakech bleef toch een aantrekkelijke stad, ook voor de nieuwe hoogwaardigheidbekleders van het koninkrijk, die doorgingen met het bouwen van nieuwe paleizen en riads in de medina. Het Bahia paleis en het Dar-Si-Said paleis stammen uit die periode. Begin 20e eeuw onder de sultans Mohammed III en Moulay Hassan trad Marrakech weer op de voorgrond. Mohammed maakte  er zijn hoofdstad van en Moulay Hassan legde er in 1873 zijn leen eed af. Het Franse protectoraat negeerde de stad volkomen ten gunste van de koningsstad  Rabat. In 1930  telde de stad 200.000 inwoners en nog steeds ontwikkelde de stad zich verder. Spoorlijnen en wegen werden aangelegd, er werden hotels gebouwd en er werden fraaie tuinen gerealiseerd. Riads en paleizen in de medina werden opgekocht en verbouwd tot luxe gasthuizen en vakantieverblijven. De touristenindustrie had de mooie stad en het gunstige klimaat ontdekt. De bevolking bleef groeien en het aantal inwoners steeg boven de 700.000 uit. Het huidige Marrakech leeft geweldig, is een drukke stad en heeft een geweldige inpact op de bezoekers.

Donderdag 13april

Vanmorgen werden we om vijf uur gewekt door  de zangers van de moskeeën. Er zijn er zeker een 300 in Marrakech. Vanaf de minaretten met het gezicht naar het oosten gericht, klinkt het gezang. Via versterkers komt het geluid uit de trompetvormige luidsprekers. Alle zangers brengen hun verzen door elkaar ten gehore. In het begin moet je aan het indringende geluid wennen. Maar ben je wat langere tijd in Marokko dan slaap je er doorheen. Om 10 uur, de temperatuur was inmiddels opgelopen tot 28 graden, zijn we vanaf de parking richting de grote moskee de Koutoubia met zijn Spaans-Moorse minaret gelopen. Daar zijn we de zeer drukke avenue overgestoken en naar het middelpunt van de stad, het indrukwekkende Jemaa-el-Fna plein gekoerst. Als je denkt dat Marrakech een rustige stad is heb je het mis. Het bruist er van het leven. Rijken en armen lopen door elkaar, handelslui en bedelaars tref je er aan, artiesten en kunstenaars tonen hun kunsten, sinaasappelsapverkopers tot kunstgebittenspecialisten prijzen hun waar aan.  Vrouwtjes die je met henna willen versieren, verkopers van rieten mandjes, slangenbezweerders, acrobaten, buikdanseressen, ja noem het maar op en je zult het aantreffen. Het grote plein wordt omzoomd met allerlei open halletjes die uiteenlopende artikelen voeren. Op vele terassen kun je iets gebruiken. Je vindt er grand-cafees en restaurantjes. Dan is er ook nog het het "grand balcon", een enorm dakterras waar je voor een consumptie op kan. Je hebt dan een geweldig uitzicht op de krioelende menigte en over de souks. Als je om half vijf  op het balkon plaats

 neemt ben je getuigenis van het opbouwen van zeker vijftig eettentjes op het plein. Een unicum......nog nooit gezien!!! Met handkarren wordt alles aangevoerd. Gasflessen, branders, banken en tafels, verlichting, bestek en etenswaren van uiteenlopende aard. Wanneer alles gereed is en de eerste gasten arriveren begint men met bakken en braden. Rookslierten met de geur van geschroeid vlees dwarrelen rond. De verlichting wordt ontstoken. De verkopers van al het lekkers beginnen voorbijgangers te paaien. De één schreeuwt nog harder dan de ander, met allerlei

 listige trucjes willen ze je achter de tafeltjes krijgen. Elk eettentje heeft een nummer om te onthouden voor de volgende keer. Op grote uithangborden staan de gerechten die men kan bestellen met de prijzen erbij. De prijzen per gerecht varieeren van 2 tot 25 dirham. Spotgoedkoop dus. Heel leuk is het om daar aan te schuiven waar veel locals zitten. De sfeer op het plein is ronduit geweldig. Sommige tentjes hebben hun etenswaren hoog uitgestald. Schalen met vis, salades in soorten en maten, olijfschotels, vleesgerechten, sauzen enz.enz. Mannen in

 witte jassen gehuld en witte mutsen op staan te kokkerellen. Stapels ronde broden liggen uitgestald. We hebben een tentje uitgekozen en zijn aangeschoven aan een lange tafel. Direkt wordt het bestek en servetten neergelgd. Bakjes met salza, een soort tomatensaus staan al opgediend, brood krijg je erbij en dan kun je bestellen. Terwijl je zit te eten schuivelen allerlei mensen om je heen. Dan weer wordt je zachtjes op je rug geklopt en bedelt een arm oud vrouwtje om dirhams, dan weer komt iemand in een rolstoel langs die ook wat wil hebben. De mannen van het

 tentje blijven voorbijgangers lokken. Ze schreeuwen op een bepaalde manier naar de mensen, maken gebaren, lachen en klikklakken met hun handen. Rook kringelt omhoog, allerlei geuren betasten je reukorgaan. Gezang van straatmuzikanten, fluitspelende mannen in witte gewaden, jongens met ballonnen, waterdragers en acrobaten tonen hun kunsten en willen allen wat verdienen. Ja, het is één grote happening. Ongeevenaard!!!  Toen we gegeten hadden zijn we naar z'on wagen met sinaasappels gelopen. De eigenaars van de karren roepen luid dat je bij hen het sinaasappelsap moet komen drinken.Voor 3 dirham krijg je een overheerlijk glas sinaasappelsap uit zeven en een halve sinaasappel geperst, heerlijk. In het half duister hebben we ons tussen de Marokkanen gemengd. Overal zitten mannen en vrouwen op krukjes of zeilen met een keur van waren om hen heen. Gesluierde vrouwen in prachtige gekleurde gewaden gaan je voorbij. Mannen met puntmutsen in donkere of witte jurken kruisen je weg. Groepjes mensen bij de slangenbezweerders. Mannen fluiten erop los, cobraslangen bewegen statig en al schuddend omhoog, het monotone geluid van de fluit moet de slang hypnotiseren. Mannen met niet giftige slangen proberen zo'n slang bij touristen om te hangen en op die manier een fotoopname uit te lokken. Alles draait op het grote plein om dirhams. Het geld moet rollen. Het is een groot economisch spektakel dat hier opgevoerd wordt. Wateraanbieders, aardewerkverkopers, waarzeggers, jongens met houten slangen, ijstentjes, broodverkopers enz. , alles wordt je aangeboden. Je kunt spelletjes spelen, minigolf doen, gokken enz.enz. De temperatuue was aangenaam, de terrassen druk bezet, men eet, lacht en drinkt. Op een ander deel van het plein een hele rij schoenpoets-tentjes. Als je een foto wilt schieten wordt je gemaand dit niet te doen, eerst poetsen en dan pas de foto. Via het park waar vele koetjes staan zijn we richting moskee gelopen. Alle banken in en rond het park zijn bezet met vrouwen en meisjes. De mannen zijn elders. Toen we bij de Avenue Mohammed V kwamen stonden we paf van de enorme drukte. Alles krioelde door elkaar. Agenten met schrille fluijes proberen regelmaat in de chaos te scheppen. Bij  de gele zebrastrepen proberen de agenten de voetgangers veilig over te loodsen. Lawaai, uitlaatgassen, luid toeterende claxons......het is nergens mee te vergelijken. Je moet dit zelf ervaren. Toen we het vege lijf gered hadden bereikten we het voorplein van de Katouba Moskee. Op banken en muurtjes allemaal vrouwen en kinderen. Geen mannen. Via het smalle stenen pad tussen de hekken van de moskee en het park met zijn notenverkopers en bedelende vrouwtjes zijn we naar de parking gelopen. Ook hier een drukte van jewelste. Auto's reden af en aan, de parkeerwachters hadden hun handen vol om alles in goede banen te leiden. Tot laat in de avond hebben met geopende deur en ramen vanuit de camper de boel gadegeslgen. We wilden niets missen van het gedoe op de parking. Voldaan en toch wel moe lagen we om elf uur in onze kooi.

Vrijdag 14 april

Rustige nacht gehad op de vol verlichte parking. Om kwart over vijf was hij er weer, de voorzanger op de minaret van de grote moskee. Ook het gezang van van de voorzangers van de andere moskeeën klonk luid in de vroege morgen. Toen we om acht uur uit bed kwamen was het weer een prachtige dag. De zon scheen en de temperatuur was aangenaam. Na de koffie zijn we de stad weer in gelopen. Via een vrij drukke straat met aan beide zijden een keur aan winkeltjes naar het grote plein gelopen. Van alles kwamen we tegen. Mannen met handkarren, karren met ezels er voor en veel fietsers. Er wordt in Marokko heel wat afgefietst, lijkt Nederland wel. Het is een prima vervoermiddel, vooral in de smalle straatjes. Op het grote plein was het weer een drukke boel. Deze unieke plek van Marrakech  werd vroeger gebruikt door de sultans om de hoofden van veroordeelden te tonen. Men noemde dit destijds de

 "Bijeenkomst voor Gestorvenen". Gelukkig behoort dit macabere schouwspel tot het verleden. Nu komen duizenden mensen naar het plein om te genieten van de sfeer en de talloze leuke gebeurtenissen op het beroemdste plek van Afrika. Met het uur verandert de situatie op het plein. Dan is het er weer rustig om na verloop van tijd totaal te veranderen in een sprankelende drukke janboel. Het plein is in 2001 door de Unesco uitgeroepen tot werelderfgoed. In een winkeltje met aardewerk en lederwaren hebben we diverse spullen gekocht. Natuurlijk moesten we weer afdingen. Alle eettentjes van gisteravond waren verdwenen, het hele spectakel zal vanavond weer beginnen. In een brede zijstraat met vele winkels hebben we bij een bank geld uit

de automaat gehaald. De biljetten van 200 dirham hebben we gewisseld bij een loket even verderop. Op een kleine markt hebben we groenvoer en knapperig vers brood gekocht. Via het park met de vele koetsjes zijn we teruggelopen naar de parking. En passant de mooie Koutoubia-moskee bewonderd. Na de lunch zijn we in de middag naar de soek getogen. Er zijn vele soeks die in elkaar overlopen. Je moet deze kilometers lange met rieten matten overdekte stegen, straatjes, pleintjes, hoeken en nissen doen als je Marrakech bezoekt. Verdwalen kun je bijna niet het Jemaa-el-Fna plein is altijd in de buurt en mocht je de weg onverhoopt toch kwijt raken dan zijn er altijd zeer hulpvaardige lieden die je de weg willen wijzen. Sinds eeuwen

werken al generaties ambachtslieden, leerlooiers en wevers in de ontelbare werkplaatsjes en ateliers in de doolhofachtige stegen van deze wijk. Wij troffen er  een keur aan stoffen, djellaba's en geborduurde overhemden aan, dit vind je allemaal in de soek Semarine. In de souk Haddadine vind je de gesmede lantaarns, schemerlampen, kandelaren en lijsten. We hebben een deel van de wijk bezocht met uitsluitend werkplaatsjes met metaalbewerkers. Deze vaklieden zijn bezig met het fabriceren van smeedwerk. Er wordt gelast, gesmeed en geslepen. De vonken springen er letterlijk vanaf.  In de souk Smata hebben we gekeken hoe men leer bewerkt, bergen afvalleder liggen her en der verspreid, men maakt er de muiltjes met ronde en

 puntige neus in allerlei kleuren, men gebruikt raffia,  zebrahuid, slangenleer enz.enz. Als je pantoffels, muilen, schoenen, riemen, reistassen, schooltassen, gekleurde poefen enz. wilt kopen kun je ook hier terecht. De prijjzen liggen lager dan op het grote plein. We hebben geslenterd, gekeken, gehandeld. Overal wordt je aangesproken, men wil verkopen. De handelslieden zijn niet vervelend, nee is nee, maar zodra je blijk geeft om iets te willen kopen laten ze je niet meer los. Ze zijn slim in het aanbieden van hun waar en noemen hun prijzen, afdingen moet, het is een ritueel, als je het niet doet verklaren ze je voor gek. Ga tot het uiterste, maar kom op een gegeven moment toch bij elkaar, beide partijen moeten tevreden zijn, dan

 heb je het goed gedaan!!! Terwijl mijn vrouwtje aan het onderhandelen was raakte ik in gesprek met een Marokkaanse jongen. Hij nodigde mij uit naast hem te komen zitten en vroeg waar we vandaan kwamen. "Pays Bas", zei ik. "Mooi land" beaamde hij; "maar ze discrimineren er, vooral Marokkanen". "Nee", zei ik; "wij discrimineren niemand, er zijn ontzettend veel buitenlanders in Nederland, niemand wordt achtergesteld maar men moet zich wel aanpassen en een beetje gedragen. De meeste mensen die naar Nederland gekomen zijn doen dit ook, er is echter een groepje Marokkanen en Antillianen, die zich niet gedragen en alles aan hun laars lappen. Jammer!" Hij keek mij aan en bromde wat, waarop ik zei:" Als ik in uw

 mooie land ben, dan moet ik me toch ook aanpassen en gedragen". Hij beaamde dat! Toen het vrouwtje klaar was , zijn we als goede vrienden uit elkaar gegaan. Ik kreeg zelfs schouderklopjes. Onze laatste soek was die van de etenswaren. Groente, fruit, brood, eieren, kippen, halve runderen en schapen en alsof het niet genoeg is.....geitekoppen. De gekrulde horens zaten er nog op. Luguber!!! Tegen vijf uur zijn we naar het grote balkon gegaan en hebben we genoten van het totale schouwspel beneden ons. Toen het grote meervoudige restaurant op het plein gereed was, hebben we een eettentje uitgezocht en zijn we aangeschoven. We hebben er voor weinig heerlijk gegeten. Om half tien waren we terug op de parking. De gardien, een aardige jongeman stond op ons te wachten, 's middags had ik hem 10 dirham fooi beloofd. Toen ik hem de munt gaf, bedankte hij hartelijk en wenste ons een goede nachtrust. Met een prachtige terugblik op de dag zijn we moe en voldaan het bed ingekropen.

Zaterdag 15 april

Om half tien zijn we van de parkeerplaats achter de Katoubia-moskee weggereden. We wilden vandaag de tuinen van Majorelle bezichtigen en daarna een bezoek brengen aan de Marjane om onze voorraden aan te vullen. Om vanuit Marrakech naar het Noorden te komen hou je Cassablanca aan. De tuinen liggen achter de doorgaande route en hadden we zo gevonden. De wagen hebben we in een drukke straat geparkeerd en te voet zijn we naar de tuinen getogen. Via een mooie woonwijk kwamen we snel bij de tuinen aan. Voor het loket stond al een aantal bezoekers. Na het betalen van 30 dirham per perssoon mochten we naar binnen. Via een prachtig voorportaal met fontein en mooie betegelde wanden en banken kom je in de tuin. Nu kom

je in een waar kunstwerk terecht. Een slingerpad van rood geverfde steen brengt je naar de verschillende tuintypes. Een indrukwekkende collectie planten omgeven je. De Franse schilder Jacques Majorelle is debet aan deze indrukwekkende collectie exotische planten. Achter een groot bamboebos gaat een evenzo mooie vijver schuil. Nieuwsgierige goudkarpers komen je begroeten. Hier maak je kennis met de gbruikte kleuren in de tuin. Geel en blauw geven de accenten. Slimme en met veel liefde ontworpen doorkijkjes zorgen elke  weer op een ander zicht in de tuin. Overal zijn fel gele aardewerken potten opgesteld. De randen van de vijverbakken met zijn exotische waterplanten hebben een blauwe kleurstelling. De tuin wordt met grote

 zorg onderhouden, getuige het grote aantal hoveniers. Eens was de tuin het eigendom van de modekoning Yves Saint Laurent. In de villa waar de modekoning destijds woonde is nu een klein museum gevestigd met islamitische kunst. Het gehele gebouw is blauw met gele deuren en prachtige cremekleurige opengewerkte versieringen aan de wanden. De cactustuin is een pronker van de eerste orde, wonderschone cactusplanten in vele soorten en maten in een ambiance waar je "U" tegen zegt strelen het oog. En telkens weer die unieke doorkijkjes met zicht op de waterbekkens en de villa. Het groen van de planten steekt schitterend tegen deze steeds terugkomende kleurstelling af. De tuin-architket moet een wonder-mens geweest zijn.! Na het

hectische Marrakech is dit kleine paradijs een oase van rust. Na een bezoek van tweeeneenhalf uur verlieten we de tuin. In de camper nog even koffie gedronken en daarna naar de Marjane. Ook daar een tijdje gebleven. Teg half vier reden we Marrakech uit en arriveerden spoedig op camping Ferdaous, even buiten de stad aan de doorgaande weg naar Cassablanca. Het is een mooie ruime camping met keurig sanitair en een zwembad dat nog niet afgebouwd is. Op  een terrein naast het zwembad hebben we de wagen neergezet. Onze vrienden Atze en Marianne hadden zich reeds een plekje uitgezocht. De rest van de middag geluierd temidden van veel kabaal makende pauwen.

Foto-en filmpagina